มหัศจรรย์ งานช้างสุรินทร์

1. พ.ศ. 2498

   จุดเริ่มต้นของการรวมช้างครั้งสำคัญ

   มีการรวมช้างในพื้นที่อำเภอท่าตูมจำนวนประมาณ 200 เชือก โดยมีนายวินัย สุวรรณกาศ นายอำเภอท่าตูมในขณะนั้น เป็นผู้ริเริ่มจัดการรวมช้างครั้งดังกล่าว

   ภาพของช้างจำนวนมากที่มารวมตัวกันสร้างความตื่นตาตื่นใจและได้รับความสนใจจากประชาชนอย่างมาก จนเกิดแนวคิดที่จะนำความสามารถของช้างและภูมิปัญญาของคนเลี้ยงช้างมาจัดเป็นงานแสดงให้ประชาชนได้ชมอย่างจริงจัง

2. 19 พ.ย. 2503

   กำเนิดงานแสดงช้างสุรินทร์อย่างเป็นทางการ

   อีก 5 ปีต่อมา อำเภอท่าตูมได้จัดงานแสดงช้างขึ้นเป็นครั้งแรก เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองที่ว่าการอำเภอหลังใหม่ ณ บริเวณสนามบินเก่าอำเภอท่าตูม ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของโรงเรียนท่าตูมประชาเสริมวิทย์

   ภายในงานมีทั้งขบวนแห่ช้าง การแสดงคล้องช้าง การแข่งขันช้างวิ่งเร็ว ตลอดจนการแข่งขันกีฬาและมหรสพต่าง ๆ

   การจัดงานครั้งนั้นประสบความสำเร็จอย่างมาก เรื่องราวและภาพการแสดงได้รับการเผยแพร่ผ่านหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ ทำให้ผู้คนทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศเริ่มรู้จักความสามารถของช้างสุรินทร์ และวิถีชีวิตอันเป็นเอกลักษณ์ของคนเลี้ยงช้าง

3. พ.ศ. 2504

   จากงานท้องถิ่น สู่การส่งเสริมการท่องเที่ยว

   ความสำเร็จจากการจัดงานครั้งแรกทำให้ องค์การส่งเสริมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (อ.ส.ท.) ซึ่งเป็นหน่วยงานก่อนการจัดตั้งการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ในปัจจุบัน มองเห็นศักยภาพของงานช้างสุรินทร์

   อ.ส.ท. จึงเข้ามาร่วมสนับสนุนการจัดงาน ประสานงานกับจังหวัด พัฒนารูปแบบการแสดง ส่งเจ้าหน้าที่มาช่วยฝึกช้าง และวางแผนประชาสัมพันธ์เพื่อให้งานเป็นที่รู้จักทั้งในประเทศและต่างประเทศ

   วันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2504 งานแสดงช้างจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 2 ที่อำเภอท่าตูม และได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น นับเป็นอีกก้าวสำคัญที่ทำให้งานช้างสุรินทร์เริ่มก้าวออกจากงานระดับท้องถิ่นไปสู่การเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง

4. 15 พ.ค. 2505

   ยกระดับเป็นงานประจำปีของชาติ

   นับเป็นหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์ เมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้งานแสดงช้างสุรินทร์เป็น งานประจำปีของชาติ พร้อมให้ส่วนราชการต่าง ๆ ร่วมสนับสนุน

   ในปีเดียวกัน ได้มีการย้ายสถานที่จัดงานจากอำเภอท่าตูมเข้าสู่สนามกีฬาประจำจังหวัดสุรินทร์ เนื่องจากมีพื้นที่กว้างขวางกว่า เดินทางสะดวก และสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มากขึ้น

   การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ทำให้งานช้างสุรินทร์เติบโตขึ้นทั้งด้านรูปแบบการแสดง การจัดงาน และการประชาสัมพันธ์ จนเป็นที่รู้จักแพร่หลายมากยิ่งขึ้น

5. 2505 เป็นต้นมา

   เติบโตเคียงคู่เมืองสุรินทร์

   ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา งานแสดงช้างสุรินทร์ได้รับการพัฒนารูปแบบอย่างต่อเนื่อง จากการแสดงความสามารถของช้างในยุคแรก สู่การแสดงขนาดใหญ่ที่นำเสนอทั้งวิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ความสามารถของช้าง และเรื่องราวทางประวัติศาสตร์

   มีทั้งขบวนช้างอันยิ่งใหญ่ การแสดงช้างแสนรู้ การแข่งขันกีฬาช้าง การจำลองขบวนช้างศึก และการแสดงที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคนกับช้าง

   ขณะเดียวกัน ยังมีการพัฒนากิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานช้าง ทั้งการต้อนรับช้าง การจัดเลี้ยงอาหารช้าง และกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสเอกลักษณ์ของเมืองสุรินทร์อย่างใกล้ชิด

6. พ.ศ. 2569

   66 ปีแห่งเรื่องราวที่ยังคงสืบทอด

   จากการจัดงานแสดงช้างครั้งแรกใน พ.ศ. 2503 จนถึง พ.ศ. 2569 งานช้างสุรินทร์เดินทางมาครบ 66 ปี

   สิ่งที่ทำให้งานช้างสุรินทร์มีความหมาย ไม่ใช่เพียงความยิ่งใหญ่ของขบวนช้างหรือความตระการตาของการแสดง แต่คือรากเหง้าทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาของชาวกวย ความร่วมมือของชุมชนคนเลี้ยงช้าง หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และพี่น้องประชาชนชาวสุรินทร์ ที่ร่วมกันสืบทอดเรื่องราวเหล่านี้จากรุ่นสู่รุ่น

เพราะงานช้างสุรินทร์ ไม่ได้เริ่มต้นจากการสร้างการแสดงเพื่อการท่องเที่ยว แต่เติบโตขึ้นจากวิถีชีวิตจริงของคนกับช้าง

จากชุมชนเลี้ยงช้างเล็ก ๆ ในอำเภอท่าตูม สู่การแสดงที่สร้างชื่อเสียงให้จังหวัดสุรินทร์ และกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่คนสุรินทร์ภาคภูมิใจ

66 ปีของงานช้างสุรินทร์ จึงไม่ใช่เพียงเรื่องราวของการจัดงาน 66 ครั้ง แต่คือเรื่องราวความผูกพันระหว่างคนกับช้างที่ดำรงอยู่มายาวนานกว่านั้นหลายชั่วอายุคน

มหัศจรรย์งานช้างสุรินทร์ — จากวิถีชีวิต สู่ความภาคภูมิใจ จากอดีต สู่อนาคต